biennale9
biennale9

Με τον αμφίσημο τίτλο «όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9», η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης υλοποιείται από τον MOMUS-Μητροπολιτικό Οργανισμό Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης σε επιμέλεια της ανεξάρτητης επιμελήτριας Νάντιας Αργυροπούλου. Η Μπιενάλε 9 εμπλέκεται με ένα κοινό(τοπο) και επαναλαμβανόμενο, αλλά ταυτόχρονα  επίκαιρο, επείγον και πολυσύνθετο αίτημα που, με τη δυναμική διατύπωσή του, μπορεί να ακούγεται σαν επαναστατική κραυγή και να αντηχεί σαν κενό σύνθημα, να ηχεί σαν ψηφιακό δόλωμα οργής και να λειτουργεί σαν αποτροπαϊκό ξόρκι· καθένας μπορεί να βρει κάτι σ’ αυτό και δεν ανήκει αποκλειστικά σε κανέναν. 

Η Μπιενάλε 9 αναμετριέται με την ασυμμετρία ανάμεσα στο διαθέσιμο λεξιλόγιό μας και σ’ αυτό που μας ζητείται να περιγράψουμε. Παίρνει το βήμα για να αντιστρέψει ερωτήσεις, να πειραματιστεί με μια αναρχία απαντήσεων, να αρνηθεί το πρέπον και το προτεινόμενο στην ευθεία λογοκρισία αλλά και πέρα από τις προφανείς επιταγές της. Mετέρχεται έναν τρόπο αφήγησης σε εγγύτητα και διαμορφώνεται από αυτό που προτείνει. Αυτή η 9η εκδοχή της Μπιενάλε συναρθρώνεται ως μια παρα-μπιενάλε που αναγνωρίζει τα παράδοξα του εγκλεισμού και της διαφυγής, απολαμβάνει τα πλανημένα μονοπάτια και τον αυτοσχεδιασμό, και τάσσεται υπέρ των τακτικών της ευφρόσυνης μαχητικότητας και της ενδόμυχης εργασίας που απαιτεί η φροντίδα του μη αναγνωρισμένου.

Κύριες Ημερομηνίες

Πλήρης διάρκεια: 31 Οκτωβρίου 2025 — 5 Ιουλίου 2026
Κυρίως έκθεση: 23 Μαΐου — 5 Ιουλίου 2026
Προεπισκόπηση για Τύπο & επαγγελματίες: 22 Μαΐου 2026
Εγκαίνια & δράσεις για το ευρύ κοινό: 23 & 24 Μαΐου 2026

H 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, «όλα πρέπει να αλλάξουν. Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9», εκτυλίσσεται σε καίρια σημεία της Θεσσαλονίκης, μεταξύ των οποίων τα Περίπτερα 2 και 3 των εγκαταστάσεων της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης –  HELEXPO, το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Εγνατία και η Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου στο Εθνικό Πάρκο Δέλτα Αξιού.

Επιμέλεια: Νάντια Αργυροπούλου
Οπτική Ταυτότητα: studio precarity
Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός: Y2K Architects
Βοηθός Επιμελήτριας: Έβελυν Ζέμπου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Edeko Lighting Studio
Οπτικοακουστικός Σύμβουλος: Μάκης Φάρος
Ομάδα Παραγωγής MOMUS: Αγγελική Χαρίστου, Σίλια Φασιανού, Ευτυχία Πετρίδου

Οργάνωση και Υλοποίηση: MOMUS-Μητροπολιτικός Οργανισμός Μουσείων Εικαστικών Τεχνών θεσσαλονίκης
Συνδιοργάνωση:  GROWTH FUND – ΔΕΘ HELEXPO
Εταίροι: Δήμος Θεσσαλονίκης, Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης
Δημιουργικοί Εταίροι: Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ – Γραφείο Θεσσαλονίκης, Another Football, Mamagea

Η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή

Ένωση (ΕΣΠΑ – Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Κεντρική Μακεδονία»).

9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης «όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9»
Τμήμα Τύπου, Δημοσίων Σχέσεων & Επικοινωνίας, MOMUS
Χρύσα Ζαρκαλή
press@momus.gr
+30 2310 566716 (ext. 118)
+30 6945 114343

Fb: @ThessalonikiBiennale

Ig: @thessalonikibiennale

Yt: @thessalonikibiennalecom

“Σήμερα περισσότερο από ποτέ, η φράση «όλα πρέπει να αλλάξουν» κραδαίνεται εξίσου από κοινωνικούς επαναστάτες και από τεχνοφεουδάρχες, από διωκόμενους ακτιβιστές και από φασίζοντες δημαγωγούς, από αντίπαλες κοινωνικές τάξεις και από αντιδιαμετρικές συλλογικές μορφές έκφρασης, από αντικουλτούρες και από τη θεσμική προπαγάνδα. Χρησιμοποιείται για να διαγράψει το χάσμα μεταξύ σπιτιού και δρόμου, ανάμεσα στο κάνω κλικ και στο κάνω πορεία, για να σφετεριστεί την αμφιθυμία και να διαστρεβλώσει την αλληλεγγύη.

Όπως σημειώνει η επιμελήτρια της 9ης Μπιενάλε, Νάντια Αργυροπούλου, «Μέσα από τις από κοινού αρθρώσεις της, τις οπτικές της συχνότητες, τα στοχαστικά κείμενά της, τις τρομερές μίξεις και την αφθονία των προστριβών και δυσλειτουργιών, μέσα από την περιφερειακή της θέση και την ελάσσονα κλίμακα στον κόσμο της τέχνης, μέσα από την επισφαλή της θέση στις οικονομίες του δομικού περιέκτη της, η Μπιενάλε 9 μετέρχεται έναν τρόπο αφήγησης σε εγγύτητα και διαμορφώνεται από αυτό που προτείνει. Ασχολείται με την ασυμμετρία ανάμεσα στο διαθέσιμο λεξιλόγιό μας και σ’ αυτό που μας ζητείται να περιγράψουμε, με μορφές παιχνιδιού, με φευγαλέες τακτικές αποσυναρμολόγησης, με τη συλλογική μαγεία, τον βρόχο ανατροφοδότησης της κλήσης και απόκρισης, ή αυτό που ο Arthur Jafa έχει περιγράψει ως την “κβαντική διάσταση της χειραφέτησης”.

Αυτή η ένατη εκδοχή της Μπιενάλε συναρθρώνεται ως μια παρα-μπιενάλε που αναγνωρίζει τα παράδοξα του εγκλεισμού και της διαφυγής, απολαμβάνει τα πλανημένα μονοπάτια και τον αυτοσχεδιασμό, και τάσσεται υπέρ των τακτικών της ευφρόσυνης μαχητικότητας και της ενδόμυχης εργασίας που απαιτεί η φροντίδα του μη αναγνωρισμένου. Αν ισχύει ότι “απέναντι στις νέες τυραννίες που εξαπλώνονται, θα πρέπει να χρησιμοποιούμε την τέχνη όχι για να ‘θέσουμε ερωτήματα’ αλλά για να δώσουμε θρασείες απαντήσεις που δεν μας ζήτησε κανείς” (σύμφωνα με τη Luce deLire), η Μπιενάλε 9 παίρνει το βήμα για να αντιστρέψει ερωτήσεις, να πειραματιστεί με μια αναρχία απαντήσεων, να αρνηθεί το πρέπον και το προτεινόμενο στην ευθεία λογοκρισία αλλά και πέρα από τις προφανείς επιταγές της. Υιοθετεί μια τολμηρή στάση σχετικά με τη δύναμη της φαντασίας, προτείνει ένα είδος ριζοσπαστικής νοημοσύνης (εξού η συντομογραφία “ΡΝ”) και τάσσεται υπέρ μιας μη φασιστικής Τεχνητής Νοημοσύνης (κατά τον Dan McQuillan) που δεν αναπαράγει μορφές κυριαρχίας αλλά υποστηρίζει την αυτονομία και την ελευθερία στη βάση της συλλογικής δραστηριότητας και των καταπνιγμένων γνώσεων.

Αν χρειάζεται να επινοηθούν νέες εκδοχές αλληλεγγύης και λεξιλόγια, ένα “κοινωνικό αλλιώς”, προκειμένου να αλλάξει η ζωή που έχει οικοδομήσει ο γενοκτονικός καπιταλισμός, και τα εργαλεία δεν μπορούν να είναι ίδια με εκείνα του αφεντικού, τότε η Μπιενάλε 9 επιθυμεί να πειραματιστεί με την εκτυλισσόμενη, μεταμορφική πιθανότητα της από κοινού άρνησης. Επιλέγει να εμπνευστεί από τη μέθοδο της “κριτικής μυθοπλασίας” της Saidiya Hartman και να καταφύγει στην έρευνά της σχετικά με την απείθαρχη κίνηση ως “την ακόρεστη λαχτάρα για έναν κόσμο που δεν κυβερνάται από αφέντη, άνθρωπο ή την αστυνομία […] την κοινωνική ποίηση που συντηρεί τους στερημένους […] μια σύντομη είσοδο στο πιθανό”.

Αποτελείται από αισθητηριακές εκδηλώσεις αισθητικής κοινωνικότητας, έργα που εφευρίσκουν διά της φαντασίας τρόπους να αρνηθούν, να εξεγερθούν και να εξερευνήσουν αστέριωτα μονοπάτια και αποκλίνουσες ιστορίες, τρόπους να απευθυνθούν με παρρησία στην εξουσία και να κάνουν τη διαφορά που δεν καταλήγει σε διαχωρισμό· έργα που υπαινίσσονται πότε να ξεσπάσεις και πώς να ψιθυρίσεις, πότε να γελάσεις και πώς να αγαπήσεις.  Αν “η επανάσταση είναι σαν τις δουλειές του σπιτιού – πρέπει να τις κάνεις κάθε μέρα” (G. C. Spivak), τότε το όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9 επιθυμεί να ανήκει σ’ αυτό το κάθε μέρα και, εξερευνώντας το, να διατυπώσει μια απρόβλεπτη, ζωντανή πρόταση».

Η συντομογραφία «Σ9» παραπέμπει σε μια δημοφιλή, παλαιότερη, ανατολίτικης προέλευσης ονομασία της Θεσσαλονίκης (Σαλονίκη), εισάγοντας έτσι στην εκφορά της Μπιενάλε μια διπλή κίνηση, προς και μακριά από την πόλη, μια απόπειρα να καλλιεργηθεί ένα –έστω προσωρινό– αίσθημα συνεύρεσης με παραγνωρισμένα, παραμελημένα σημεία, υποκείμενα, φαντάσματα και σύμβολα της Θεσσαλονίκης.

Μετά από ένα προοίμιο που πραγματοποιήθηκε το διάστημα Οκτωβρίου-Νοεμβρίου 2025, γύρω από τις επαναστατικές δυνατότητες της επιστημονικής φαντασίας («Ανατροπή: η επιστημονική φαντασία σαν αλλαγή») και μέσω μιας σειράς ενδιάμεσων συνεργασιών (με τα Φεστιβάλ Κινηματογράφου και Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, καθώς και με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος) και απόκεντρων εκδηλώσεων, η Μπιενάλε πραγματοποιεί την κύρια έκθεσή της μεταξύ 23 Μαΐου και 5 Ιουλίου 2026.

Οι χώροι που θα τη φιλοξενήσουν συμπαρασύρουν σε ένα κρίσιμο ρήγμα:

  • Κτίρια εντός του συγκροτήματος της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης-HELEXPO, που αναδεικνύουν τους δεσμούς του χώρου με τα θεμελιώδη κοινωνικοοικονομικά αφηγήματα και πολιτικά τελετουργικά της σύγχρονης Ελλάδας από τη δεκαετία του 1960 και εξής, καθώς και τη σημερινή του σημασία ως πεδίο μάχης μεταξύ αντίπαλων σχεδίων για τη λειτουργία και το μέλλον του δημόσιου χώρου. Εκεί βρίσκεται και φιλοξενεί μέρος της Μπιενάλε και το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, όπου στεγάζεται και η συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα. 
  • Η μοναδική Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου στα δυτικά περίχωρα της Θεσσαλονίκης, ένα τοπίο που διαμορφώθηκε από κοινότητες μεταναστών, τη βιομηχανική ανάπτυξη και τη σταδιακή εμφάνιση ενός υγροτόπου ως αποτέλεσμα της καθίζησης του εδάφους, της εξάντλησης των υπόγειων υδάτων και της ανάμιξης του νερού ποταμού και θάλασσας. Μέρος πλέον του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού, η λιμνοθάλασσα είναι πλούσια σε σπάνια βιοποικιλότητα, φιλοξενεί δραστηριότητα πέραν της ανθρώπινης, και συμμετέχει σε αντιφατικά αφηγήματα «συμβιωτικών σχέσεων» καθώς η πόλη επεκτείνεται αδυσώπητα και προς εκείνη την πλευρά.

 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Κτίρια εντός του συγκροτήματος της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης – HELEXPO, που αναδεικνύουν τους δεσμούς του χώρου με τα θεμελιώδη κοινωνικοοικονομικά αφηγήματα και πολιτικά τελετουργικά της σύγχρονης Ελλάδας από τη δεκαετία του 1960 και εξής, καθώς και τη σημερινή του σημασία ως πεδίο μάχης μεταξύ αντίπαλων σχεδίων για τη λειτουργία και το μέλλον του δημόσιου χώρου. Εκεί βρίσκεται και φιλοξενεί μέρος της Μπιενάλε και το MOMUS-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, όπου στεγάζεται και η συλλογή του Αλέξανδρου Ιόλα.  

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                           

                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                       

                                                                                                                                                   

                                                                                                                                                   

                                                                                                                                               

                                                                                                                                               

                                                                                                                                           

                                                                                                                                           

                                                                                                                                       

                                                                                                                                       

                                                                                                                                   

                                                                                                                                   

                                                                                                                               

                                                                                                                               

                                                                                                                           

                                                                                                                           

                                                                                                                       

                                                                                                                       

                                                                                                                   

                                                                                                                   

                                                                                                               

                                                                                                               

                                                                                                           

                                                                                                           

                                                                                                       

                                                                                                       

                                                                                                   

                                                                                                   

                                                                                               

                                                                                               

                                                                                           

                                                                                           

                                                                                       

                                                                                       

                                                                                   

                                                                                   

                                                                               

                                                                               

                                                                           

                                                                           

                                                                       

                                                                       

                                                                   

                                                                   

                                                               

                                                               

                                                           

                                                           

                                                       

                                                       

                                                   

                                                   

                                               

                                               

                                           

                                           

                                       

                                       

                                   

                                   

                               

                               

                           

                           

                       

                       

                   

                   

               

               

           

           

       

       

 

 

  • Η μοναδική Λιμνοθάλασσα Καλοχωρίου στα δυτικά περίχωρα της Θεσσαλονίκης, ένα τοπίο που διαμορφώθηκε από κοινότητες μεταναστών, τη βιομηχανική ανάπτυξη και τη σταδιακή εμφάνιση ενός υγροτόπου ως αποτέλεσμα της καθίζησης του εδάφους, της εξάντλησης των υπόγειων υδάτων και της ανάμιξης των νερών ποταμού και θάλασσας. Μέρος πλέον του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού, η λιμνοθάλασσα είναι πλούσια σε σπάνια βιοποικιλότητα, φιλοξενεί δραστηριότητα πέραν της ανθρώπινης, και συμμετέχει σε αντιφατικά αφηγήματα «συμβιωτικών σχέσεων» καθώς η πόλη επεκτείνεται αδυσώπητα και προς εκείνη την πλευρά.
biennale9

Επιμελήτρια

Νάντια Αργυροπούλου

H Νάντια Αργυροπούλου είναι ανεξάρτητη επιμελήτρια και ιστορικός τέχνης και εργάζεται με βάση την Αθήνα. 

Σπούδασε Αρχαιολογία (Εθνικό & Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών) και Ιστορία και Θεωρία της Τέχνης (ΜΑ, Essex University, UK).

Έχει εργαστεί ως Διευθύντρια Πολιτιστικών στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, ως Υπεύθυνη Πολιτισμού και Εικόνας στο Γραφείο Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ – Υπουργείο Εξωτερικών το 2003, ως associate curator στην ελληνική συμμετοχή στην Μπιενάλε της Βενετίας το 2005 & 2007. Έχει συνεργαστεί με μεγάλο αριθμό φορέων τέχνης, πολιτισμού και κοινωνικής δράσης στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Μεταξύ αυτών, με τα Columbia University, Πανεπιστήμια Ιωαννίνων και Θεσσαλίας, Serpentine Galleries, Ακαδημία Τεχνών, Αρχιτεκτονικής και Ντιζάιν της Πράγας, Ταινιοθήκη της Ελλάδος, Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή, Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, Ίδρυμα Ωνάση, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ΝΕΟΝ. Επίσης, έχει συνεργαστεί με δημόσιους φορείς, όπως το Υπουργείο Πολιτισμού, ΑΣΚΤ, Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, καθώς και με δημοτικές και περιφερειακές αρχές και ανεξάρτητες grass roots πρωτοβουλίες τέχνης και οικοκοινωνικού ακτιβισμού. 

Μεταξύ πλήθους εκθέσεων και διατομεακών διοργανώσεων (χορός, θέατρο, οικολογία, μουσική, επιστήμες κλπ.), έχει επιμεληθεί εκθέσεις όπως οι: «Ό,τι απομένει είναι μέλλον» (Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, 2006), «Hotel Paradies» (2η Μπιενάλε της Αθήνας, 2009), «The Marathon Marathon Project» (συνεπιμέλεια Hans Ulrich Obrist, Μουσείο Ακρόπολης, 2010), «Investigations of a Dog» (Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, 2011), «Velvet Gardens» (Θερμησία Αργολίδας, 2012–σε εξέλιξη), «Family Business» (πρότζεκτ-πρωτοβουλία των Massimiliano Gioni & Maurizio Cattelan, Νέα Υόρκη 2012, Παρίσι 2013-2014), «Collecting Architecture Territories» (ΔΕΣΤΕ & Columbia University-GSAPP, 2012-2013), «Hell as Pavilion» (Palais de Tokyo, Παρίσι, 2013), «Deste Fashion Collection: 1 to 8» (Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ & Μουσείο Μπενάκη, 2014), «Τ(ρ)όποι Λατρείας: Τάσος Βρεττός» (Μουσείο Μπενάκη, 2015-2016 / Αρλ, 2016 / Μουσείο Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, 2017), «Παρατοξικά Παράδοξα» (μια διεθνής τριετής επιμέλεια με αναθέσεις έργων σχετικά με την πολιτική οικολογία και έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, 2017), «Φτιάχνοντας Συναλλογενές – για τη χαρά, το πρόβλημα, την αγάπη του ηφαιστείου» (Νίσυρος και Γυαλί, 2018), «Μήτις. Το κύμα στο μυαλό και ο φυγόδικος σχεδιασμός» (Τήλος, 2019), «TRYPA. Stories of Love, Anarchy, Care and Disruption as Τold by Teos Romvos and Chara Pelekanou» (Plato, Οστράβα, Τσεχία, 2020-2021), «Is everybody in? The ceremony is about to begin» (πρότζεκτ επιγραμμικής έκθεσης και έκδοση, Deree – The American College of Greece, 2021-2024), «The Feel. Backstage» (Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, 2021), “Το Αίνιγμα του Δάσους” (κτίριο Νόμπελ, Δήμος Χαλανδρίου, 11/2022–01/2023), «έξω φρενών από ευχαρίστηση» (κτίριο Νόμπελ, Δήμος Χαλανδρίου, 2023), «το συλλογικό γουργουρητό» (κτίριο Νόμπελ, Δήμος Χαλανδρίου, 2024). 

Είναι ιδρυτικό μέλος της καλλιτεχνικής/ερευνητικής-επιστημονικής κολεκτίβας Σαπρόφυτα.

Ερευνά οικοκριτικές πρακτικές και δίκτυα, μορφές απο-ανάπτυξης, εμπλοκές της τέχνης με την επιστήμη, την τεχνολογία και εναλλακτικά πεδία γνώσης και δράσης. 

Έχει γράψει κριτικές και κείμενα σε βιβλία, καταλόγους ατομικών και ομαδικών εκθέσεων και άλλες εκδόσεις σύγχρονης τέχνης. Μιλά Αγγλικά, Γαλλικά και Ιταλικά και είναι μέλος της AICA (Διεθνής Ένωση Κριτικών Τέχνης) και της IKT (Διεθνής Ένωση Επιμελητών Σύγχρονης Τέχνης).

biennale9

Οπτική Ταυτότητα

studio precarity

Το Studio Precarity ιδρύθηκε το 2019 από τη Βασιλική-Μαρία Πλαβού και τον Μάριο Σταμάτη, ενώ σήμερα στην ομάδα έχει προστεθεί ο Στέφανος Κουτρούλης. Με καταβολές στην αρχιτεκτονική και τις καλές τέχνες, το στούντιο δραστηριοποιείται στον γραφιστικό σχεδιασμό και την καλλιτεχνική διεύθυνση (art direction) εστιάζοντας στην οπτική μεταγραφή ταυτοτήτων και αφηγήσεων με βάση τη σύγχρονη έρευνα. Κεντρική έννοια της πρακτικής τους είναι η επισφάλεια — ως συνθήκη των σύγχρονων εργασιακών σχέσεων και ως σχεδιαστική μεθοδολογία. Το 2022 τιμήθηκαν με το Young Book Designers Award του Ινστιτούτου Γκαίτε για την ειδική έκδοση «Αρχείο Μελετών ΟΤΕ: Από την Καταγραφή στο Απρόσμενο» για τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος. Το 2024 συμμετείχαν στην ελληνική παρουσίαση της 60ής Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης της Βενετίας – Ξηρόμερο. Έχουν συνεργαστεί με οργανισμούς όπως το Ίδρυμα ΔΕΣΤΕ, το Ίδρυμα Ωνάση (πρόγραμμα Onassis AiR) και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Σύρου (SIFF), μεταξύ άλλων.

@studioprecarity

biennale9

Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός

Y2K Architects

Οι Y2K architects αποτελούν δημιουργικό γραφείο με έδρα την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Ιδρύθηκαν από δύο ανεξάρτητους αρχιτέκτονες, την Ολυμπία Κοκκορού και τον Κωνσταντίνο Στεφανίδη το 2Κ24. 

Τα δύο μέλη έχουν βραβευθεί ή τιμηθεί μεταξύ άλλων σε διοργανώσεις όπως DOMA-Ελληνικά Βραβεία Αρχιτεκτονικής, EUmies YTAAwards, UIA Hyp-Cup, Blue Awards-Austria, Biennale Νέων Ελλήνων Αρχιτεκτόνων & TDW.

Δραστηριοποιούνται στο ευρύ φάσμα της δημιουργίας περιβαλλόντων, κτιρίων, χώρων και αντικειμένων, με έλξη σε οποιαδήποτε προσέγγιση αναδεικνύει ή ανατρέπει τις κοινοτοπίες της καθημερινής ζωής, μέσω λειτουργικών σφαλμάτων. Κάθε έργο αποτυπώνει ως συνειδητή επιλογή την επανεύρεση της μορφής, των συνθηκών και της αφήγησης, όπου η αρχιτεκτονική μετακινείται πέρα του υλικού οικοδομήματος και μεταλλάσσεται σε δήλωση, επηρεαζόμενη από το εκάστοτε περιεχόμενο και φορτισμένη με πολιτικό και κοινωνικό χαρακτήρα. Σχεδιάζουν χώρους, χωρίς διάθεση απολογίας, με κριτική διάσταση, επιδιώκοντας τον αναστοχασμό του θεατή/ χρήστη. Η αρχιτεκτονική τους δεν θέλει να στέκεται ουδέτερη· μεταφράζει τις αναφορές, τις εμπειρίες και τις παρατηρήσεις τους σε χώρο, όχι ως αισθητική τοποθέτηση, αλλά ως ανάγκη για ουσία.

«Δεν μας αρέσει να σχεδιάζουμε, μας αρέσει να διαταράσσουμε».

(xxx)

@y2k_architects

Βοηθός Επιμελήτριας

Έβελυν Ζέμπου

Σχεδιασμός Φωτισμών

Edeko Lighting Studio

Το Edeko Lighting Studio φωτίζει εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες τα σημαντικότερα αρχιτεκτονικά τοπόσημα και πολιτιστικές εκδηλώσεις της Ελλάδας. Καθοδηγούμενο από το καλλιτεχνικό όραμα της ιδρύτριάς του, της διεθνώς αναγνωρισμένης σχεδιάστριας φωτισμού Ελευθερίας Ντεκώ, το στούντιο αποτελείται από μια ομάδα ειδικών στον αρχιτεκτονικό και θεατρικό φωτισμό, οι οποίοι εφαρμόζουν μια εξατομικευμένη και προσεκτική προσέγγιση σε κάθε έργο. Με τεχνική ευρηματικότητα και καλλιτεχνική ευαισθησία, το Edeko Lighting Studio αναζητά την ποίηση μέσα από τον σχεδιασμό φωτισμού.

Οπτικοακουστικός Σύμβουλος

Μάκης Φάρος

Ομάδα παραγωγής MOMUS

Αγγελική Χαρίστου, Σίλια Φασιανού, Ευτυχία Πετρίδου

biennale9

Συνεργάτης Θεωρητικός και συγγραφέας

T. J. Demos

Ο T. J. Demos είναι Καθηγητής και Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας της Τέχνης και Εικαστικού Πολιτισμού στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Σάντα Κρουζ, και ιδρυτικός Διευθυντής του Κέντρου Δημιουργικών Οικολογιών (Center for Creative Ecologies). Είναι Διακεκριμένος Επισκέπτης Καθηγητής στο Ερευνητικό Κέντρο VIAD στο Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ και ερευνητικός συνεργάτης στο Κέντρο Περιβαλλοντικών Ανθρωπιστικών Επιστημών NICHE στο Πανεπιστήμιο Ca’ Foscari Venezia (Φθινόπωρο 2026) και στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου (Άνοιξη 2027). Ο Demos γράφει για τη σύγχρονη τέχνη, την αισθητική των κοινωνικών κινημάτων, την παγκόσμια πολιτική και την πολιτική οικολογία. Είναι συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων, όπως: The Migrant Image: The Art and Politics of Documentary During Global Crisis [Η εικόνα του μετανάστη: Η τέχνη και η πολιτική του ντοκιμαντέρ σε εποχές παγκόσμιας κρίσης] (Duke University Press, 2013), Decolonizing Nature: Contemporary Art and the Politics of Ecology [Αποαποικιοποιώντας τη φύση: Σύγχρονη τέχνη και η πολιτική της οικολογίας] (Sternberg Press, 2016), Against the Anthropocene: Visual Culture and Environment Today [Ενάντια στο Ανθρωπόκαινο: Εικαστικός πολιτισμός και περιβάλλον σήμερα] (Sternberg Press, 2017), και Radical Futurisms: Ecologies of Collapse, Chronopolitics, and Justice-to-Come [Ριζοσπαστικοί φουτουρισμοί: Οικολογίες κατάρρευσης, χρονοπολιτική και η μέλλουσα δικαιοσύνη] (Sternberg Press, 2023). Σύντομα ολοκληρώνει ένα νέο βιβλίο του για τις εκδόσεις MIT Press, με προσωρινό τίτλο: Art After Justice: Contemporary Artists Respond to Environmental Violence [Η τέχνη μετά τη δικαιοσύνη: Σύγχρονοι καλλιτέχνες αποκρίνονται στην περιβαλλοντική βία].

Μια Ανατροπή κι Ένα Πρελούδιο

Η εναρκτήρια γιορτή της 9ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, «όλα πρέπει να αλλάξουν. Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9» τον Οκτώβριο του 2025 συναρθρώθηκε μέσα από συνευρέσεις, έργα και άλλες δημιουργικές εκφάνσεις οι οποίες λειτούργησαν ως νύξεις και προβλέψεις, ευφρόσυνα νεύματα αμφισβήτησης, εμπράγματες επικλήσεις και σκέψεις για την Μπιενάλε. Αυτά, και όσα ακολούθησαν, σύστησαν μια συγχορδία από τονικότητες με «διαρκή» δομή και «διαφεύγον» κέντρο, έως την ευρύτερη υλοποίηση της Μπιενάλε τον Μάιο–Ιούλιο 2026. 

Η έκθεση «Ανατροπή (η επιστημονική φαντασία σαν αλλαγή)» συμπληρώθηκε από μια τελετουργική σύγχυση προβολών (“moving in riot”), εργαστηρίων, performance και μουσικών live, μια ανιεράρχητη μίξη που διατρέχει συνολικά αυτή την Μπιενάλε, στην προσπάθειά της να δοκιμάσει ανάμεσα σε άλλα το ενδεχόμενο της κριτικής μυθοποιητικής (critical fabulation), όπως εμπεδώνεται στο έργο της Saidiya Hartman, ή την πιθανότητα του πράττειν της σπουδής (the doing of the study) και την επαναστατική προοπτική του παίζειν στις διαφορετικές μορφές του

Ανατροπή (η επιστημονική φαντασία σαν αλλαγή)

Έκθεση με έργα των Ben Rivers, ομάδας Errands, Κώστα Σφήκα

MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών, 31.10 ως 16.11.2025

Η έκθεση αποτέλεσε έκφραση της ουσιαστικής συνεργασίας της Μπιενάλε 9 με το 66ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Η επιμελήτρια της Μπιενάλε 9, Νάντια Αργυροπούλου, σημειώνει σχετικά με την έκθεση: 

«Η έννοια της ανατροπής, όπως ελλοχεύει στην επιστημονική φαντασία σαν προαίσθημα, ανοιχτότητα, δυνατότητα, και παρουσιάστηκε στην έκθεση αυτή, προλογικό τμήμα της Μπιενάλε 9, γίνεται αντιληπτή ως επαναστατική διορατικότητα και θρυαλλίδα αλλαγής. Δεν είναι φυγή αλλά ανάγκη, συντονισμός με έναν κόσμο πολλών κόσμων, εμπράγματη φαντασία, ριζοσπαστικός φουτουρισμός, καθώς ξαναφτιάχνει τον χρόνο (τις εμπλοκές τού ήδη με το όχι ακόμη) με νήμα τη δομική κατανόηση της ανελευθερίας και τη μαχητικά ευφρόσυνη ανατροπή των αδιεξόδων της. Η επιλογή αυτής της εκθεσιακής νύξης στο αναγγελτήριο άνοιγμα της Μπιενάλε 9 παρέπεμπε στη σημασία της κριτικής μυθοποιητικής (critical fabulation) –όπως εμπεδώνεται και στο έργο της Saidiya Hartman το οποίο εμπνέει συνολικά την Μπιενάλε– ενώ ταυτόχρονα παρουσίασε καλλιτεχνικές πρακτικές της “ριζοσπαστικής νοημοσύνης” που αμφισβητεί ό,τι παγιώνεται ως πρέπον και προτεινόμενο, συντονιζόμενη στην πιθανότητα του κοινωνικού αλλιώς, σε αυτό που διαφεύγουμε και μας διαφεύγει. 

H έκθεση ξεκινούσε από την εγκατάσταση του τρίπτυχου Urthworks (Slow Action [2010], Urth [2016], Look Then Below [2019]) του Βρετανού καλλιτέχνη Ben Rivers. Στην τριλογία αυτή ο καλλιτέχνης εμπλέκει χρόνους και τόπους πραγματικούς (Ιαπωνία, Τουβαλού, Λανθαρότε, Αριζόνα, Μέντιπ Χιλς, Σόμερσετ) και κατασκευασμένους, καθώς και την εναλλάξ χρήση φιλμ 16mm και τεχνολογίας digital imaging, για να παρουσιάσει τα στάδια μιας περιβαλλοντικής καταστροφής η οποία δεν αποτελεί πιθανό σενάριο ανατροπής (plot twist) αλλά βιωμένη πραγματικότητα την οποία δεν αναγνωρίζουμε ως τέτοια. 

Από την εθνογραφική αλληγορία και αρχιπελαγική Ουτοπία του έργου Slow Action, στη στοχαστική ενδοσκόπηση που προκαλεί το πείραμα της εγκλωβισμένης ζωής στη Βιόσφαιρα της Αριζόνας στο έργο Urth (το οποίο προηγήθηκε της παγκόσμιας καραντίνας του Covid) έως το πιο πρόσφατο Look Then Below, έργο που ανακαλεί τη χθόνια πλευρά της ζωής όπως εγκαταβιεί στις μη-εξωτικές σπηλιές του Σόμερσετ, με τρόπο αλλόκοτα ποιητικό, ονειρικό σχεδόν, ο Rivers αποκαλύπτει κάτι κρίσιμο στην αποκάλυψη: την πραγματικότητα η οποία συντελείται διαρκώς μέσα στη φαντασία και αντίστροφα, την οικεία διάσταση της επικής αφήγησης, το σαθρό όριο ανάμεσα στο ντοκουμέντο και την επινόηση. Στην έκθεση παρουσιάστηκε και το καλλιτεχνικό βιβλίο Urthworks, το οποίο δημιουργήθηκε με τη συνδρομή του sci-fi συγγραφέα Mark von Schlegell και αντλεί από τη μυθολογία των Βίκινγκ και την Urth, θεά του πεπρωμένου, καθώς και από τη δυστοπική νουβέλα Earthworks (1965) του Brian Aldiss. 

Παράλληλα, στο επίσημο πρόγραμμα του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης προβλήθηκε, σε συνεργασία με το Φεστιβάλ Πρωτοποριακού Κινηματογράφου (θεσμό της Ταινιοθήκης της Ελλάδος), η νέα ταινία του Rivers, Mare’s Nest, η οποία εμπνέεται από το έργο του Don DeLillo και αμφισβητεί, όπως το συνολικό έργο του καλλιτέχνη, την κλασσική φόρμα της αφηγηματικής ανατροπής που καταλήγει συχνά να είναι τίποτα περισσότερο από μασκαρεμένη προβλεψιμότητα. Η ταινία εξελίσσεται σε έναν κόσμο άγνωστο και ασαφή, όπου το μόνο ίχνος ενηλίκων είναι η καταστροφή και κεντρική παρουσία είναι αυτή των παιδιών που συγκεντρώνονται σε κοινότητα με μια κίνηση που σημαίνει κάτι αισιόδοξο για το μέλλον. 

Τα εγκαίνια της έκθεσης και η προβολή του Mare’s Nest έγιναν παρουσία του Ben Rivers. 

H έκθεση “Ανατροπή (η επιστημονική φαντασία σαν αλλαγή)” αναπτύχθηκε και μέσα από το νέο έργο των Errands με τίτλο U.F.O. Lost in HEAVEN (2025) – The Journey of a Forgotten Future, μια ανάθεση της Μπιενάλε 9 στην ομάδα, με αιχμή το οραματικό έργο του Νικόλαου Ξάστερου, την παράξενη ιδέα της αναδρομικής μελλοντολογίας και τη συνάντηση των δύο ελληνικών και συνομήλικων Μπιενάλε (Θεσσαλονίκης – Αθήνας) στο δυναμικό πεδίο της επιστημονικής φαντασίας, σαν ανάμνηση από το μέλλον. 

Η ομάδα Errands επέστρεψε στο έργο της TRANSPORTING UTOPIA, το οποίο είχε παρουσιάσει στη 2η Μπιενάλε της Αθήνας (2009), AB2: ΗEAVEN. Το 2009 οι Errands είχαν βρει ένα “σπίτι-ούφο” εγκαταλελειμμένο ανάμεσα στα δέντρα, σε παραλιακή περιοχή του Λουτρακίου, το αγόρασαν για 1 ευρώ και το μετέφεραν, κομμάτι-κομμάτι, στην παραλία του Φλοίσβου. Το σπίτι-ούφο είναι ένα από τα λίγα σωζόμενα παραδείγματα της φουτουριστικής προκατασκευασμένης κατοικίας από fiberglass που σχεδίασε ο Νικόλαος Ξάστερος τη δεκαετία του 1970.

Η ομάδα εμφάνισε ξανά την ιδιότυπη αυτή κατοικία, αφημένη στην εγκατάλειψη και την αφάνεια επί δεκαετίες – μαζί με το όνομα του Ξάστερου. Όμως, μια μέρα το ούφο εξαφανίστηκε από τον Φλοίσβο μυστηριωδώς, αυτή τη φορά για πάντα. Κανείς δεν γνωρίζει και δεν είδε τίποτα. Το πού βρίσκεται παραμένει άγνωστο, προσθέτοντας ένα νέο επίπεδο μυστηρίου και σημασίας στο ίδιο το έργο, αλλά και στην ευρύτερη ιστορία της προκατασκευής, της κινητικότητας και της αποτυχίας του ονείρου για μαζική, φορητή κατοίκηση.

Στην Μπιενάλε 9, η ομάδα Errands επανήλθε στο έργο της φωτίζοντας αυτή την πολυεπίπεδη διαδρομή: από το ουτοπικό όραμα του Ξάστερου, στην κατάρρευση, την καλλιτεχνική διάσωση, την εξαφάνιση και, τελικά, τη σημερινή φετιχοποίηση του αρχιτεκτονικού relic – πώς από ανεπιθύμητο έγινε “εξωτικό”, προϊόν για συλλέκτες, πουλώντας το μέλλον ως μνήμη. 

Ιστορικά έργα του σπουδαίου δημιουργού Κώστα Σφήκα (1927-2009) ολοκλήρωσαν αυτή τη σύντομη εκθεσιακή περιήγηση στην έννοια της ανατροπής μέσα από ένα άλλο μονοπάτι. Η κινηματογραφία που εισάγει πρώιμα και προφητικά ο Σφήκας αποτελεί μια εμπειρία θέασης αντισυμβατική, καθώς αναμετράται επίμονα και μαχητικά με “το δόκανο του οφθαλμού” που δεσμεύει την τάξη του κόσμου ορθώνοντας απέναντί της “έναν εφιαλτικό καθρέφτη”, με τα λόγια του Χρήστου Βακαλόπουλου. Αναμετράται με τις παγίδες της αναπαράστασης ως ενορχηστρωμένης πολιτιστικής σταθεράς και εξουσιαστικής επιταγής. 

Πιο επίκαιρες από ποτέ οι ταινίες του Σφήκα ανατέμνουν τον εικονολάγνο βαμπιρισμό της κυρίαρχης κουλτούρας, τη σκηνογραφική αντίληψη του κόσμου, τα δεσμά της αφηγηματικής τελετουργίας, τον χρόνο του βλέμματος, τις κάθε λογής κατασκευές συμπεριλαμβανομένης αυτής της “κινούμενης εικόνας”, της αναπαράστασης του χρόνου.

Ο κριτικός στοχασμός στην αέναη μυθοπλασία και το συνεχώς επερχόμενο τέλος των κόσμων, το άλμα στο βάθος της ιστορίας και η κατάδυση στους Νέους Καιρούς, αποτελούν συνδετικό νήμα στις τρεις περίφημες αλληγορίες του Σφήκα (Αλληγορία Ι [1986], Ο Αινιγματικός κύριος Ιούλιος Βερν – Αλληγορία ΙΙ [1993], Η Γυναίκα της… και ο Συλλέκτης – Αλληγορία ΙΙΙ [2002]) που προβλήθηκανστην έκθεση. Όπως σημειώνει ο Σάββας Μιχαήλ για το έργο του Σφήκα, “η συγκρότηση ενός τέτοιου χώρου προϋποθέτει συγχρόνως κριτική της απατηλής αναπαράστασης των επιφαινόμενων και Άνοιγμα στον Κόσμο / Άνοιγμα του Κόσμου: Άρνηση της Άρνησης της Άρνησης”. Τα έργα Προμηθέας Εναντιοδρομών (1998) και Το Προφητικό Πουλί των Θλίψεων του Πάουλ Κλέε (1995) συμπλήρωσαν τη συγκεκριμένη εγκατάσταση στο κτίριο του MOMUS-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών. Η γένεση και το τέλος του κόσμου είναι στο σύμπαν του Σφήκα η ρηγματώδης περιπέτεια, οι δίνες των εικόνων και η αναζήτηση της αλήθειας στη σπείρα της αέναης διαλεκτικής της εξουσίας και της εξέγερσης».

moving in riot

προβολές ταινιών

Περίπτερα 2 & 3 των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ-HELEXPO, 31.10.2025

Το σώμα έργων κινούμενης εικόνας με τον γενικό τίτλο «moving in riot» δοκίμασε μέσα από 9+1 παραδείγματα το επικίνδυνο πεδίο της (συν)κίνησης. Δημιούργησε με το άπλωμα των προβολών στον άδειο χώρο των κτιρίων της ΔΕΘ το μη- ή παν-διαστατικό κβαντικό πεδίο όπου τα πράγματα διαθλώνται και αλληλεπιδρούν χωρίς ωστόσο να απομειώνονται ενεργειακά και σημασιολογικά. Συγκροτώντας ένα είδος φασματολογίας (hauntology) που εμπεριέχει το μέλλον και κατοικεί τους χώρους του πιο φημισμένου θεσμού εμπορικών εκθέσεων στην Ελλάδα (ΔΕΘ-HELEXPO), τα έργα αυτά τρεμόφεγγαν στο σκοτάδι με απείθεια και προσμονή. 

Τα έργα του αφιερώματος (σε επιμέλεια της επιμελήτριας της Μπιενάλε 9, Νάντιας Αργυροπούλου) ήταν:

              • Το έργο-σπουδή The Rare Event (2017) των Ben Rivers & Ben Russell, το οποίο παρουσιάζει την απατηλή συνθήκη μιας φιλοσοφικής στρογγυλής τράπεζας, τα μέλη της οποίας στοχάζονται τις πιθανότητες της Αντίστασης.

               

           

           

       

       

 

 

              • Το ιστορικό φιλμ Kοινωνική Σαπίλα του Στέλιου Τατασόπουλου (1932, προβολή σε συνεργασία με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος στα εργαστήρια της οποίας έγινε η αποκατάστασή του). Αποτελεί την πρώτη ταινία μυθοπλασίας που ασχολήθηκε με τη δεινή κατάσταση των άνεργων και φτωχών εργατικών πληθυσμών των αστικών κέντρων και απεικόνισε τους αγώνες για την οργάνωση της βιομηχανικής εργασίας σε συνδικάτα.

               

           

           

       

       

 

 

              • Το αρχικά απαγορευμένο έργο 100 ώρες του Μάη των Δήμου Θέου & Φώτου Λαμπρινού (1964, παραχώρηση της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου με τη συνεργασία των Φ. Λαμπρινού και Κ. Θέου). Αφηγείται μέσα από αυθεντικές εικόνες και άγνωστα τεκμήρια το ζοφερό παρασκήνιο της πολιτικής δολοφονίας του Γρηγόρη Λαμπράκη στη Θεσσαλονίκη και σκιαγραφεί τον κοινωνικό περίγυρο και το πολιτιστικό/πολιτικό πλαίσιο εκείνης της εποχής.

               

           

           

       

       

 

 

              • H ταινία-τομή Μοντέλο (1974) του Κώστα Σφήκα, που ανατέμνει σε ένα μονοπλάνο το ομογενοποιητικό, απομειωτικό πρότυπο του καπιταλιστικού μηχανισμού. Το έργο, μέρος της συλλογής του Εθνικού Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στο Παρίσι, αποτελεί προσπάθεια του δημιουργού να εκφράσει αρχικά το μοντέλο του καπιταλισμού όπως εμφανίζεται στην Ελλάδα της εποχής, με την οικοδομική δραστηριότητα ως πλέον δηλωτική έκφρασή του. Στην πορεία η ταινία προσανατολίστηκε στην «άμεση πλαστική μεταγραφή των θεμελιωδών νόμων του Κεφαλαίου» (Κ. Σφήκας), στο να αποδώσει αφαιρετικά τις συντεταγμένες και τους αυτοματισμούς της παραγωγικής διαδικασίας. Οι μηχανές, οι τάφοι, τα ανδρείκελα-εργάτες, η ροή των προϊόντων-φετίχ, η θρυλική εργασία του Σφήκα στο γύρισμα, η χρήση του χρώματος και της προοπτικής που αντλεί από τη ζωγραφική του De Chirico όσο και από την εμπειρία της εκβιομηχάνισης, συνθέτουν μια μοναδική χειροποίητη φιλμική δημιουργία η οποία υλοποιεί τη μεγάλη έρευνα και σκέψη του Σφήκα για την εργασία, τη ζωή και τη χειραφέτηση.

               

           

           

       

       

 

 

              • Το έργο A-Anti-Anticapitalista (2021) του Oliver Ressler, το οποίο επικοινωνεί τη συναίνεση στο κίνημα για την κλιματική δικαιοσύνη ότι μόνο η συστημική αλλαγή μπορεί να αποτρέψει την κλιματική διατάραξη. Δεν αρκούν πια οι ατομικές πράξεις αποκήρυξης. Η μελλοντική επιτυχία του κινήματος για το κλίμα θα εξαρτηθεί από διατομεακές προσεγγίσεις, από την πιθανότητα συμμαχιών με (για παράδειγμα) αντιρατσιστικά και αποαποικιοποιητικά κινήματα, με κινήματα κατά της έμφυλης καταπίεσης και άλλα που αντιμάχονται τις απαράδεκτες μορφές εργασιακής εκμετάλλευσης. Το σύνθημα «A-Anti-Anticapitalista» ακούγεται ήδη σε διάφορες πολιτικές εκφάνσεις της αριστεράς. Στοχεύει στην ενότητα, παραμερίζοντας τις αντιφάσεις και τις πολιτικές διαφορές των συμμετεχόντων τη στιγμή της συλλογικής έκφρασης. Τα υλικά που αξιοποιήθηκαν για αυτή την ταινία καταγράφηκαν σε δράσεις των Ende Gelände και Occupy, και στο πλαίσιο πολιτικών κινητοποιήσεων όπως αυτές κατά των G7, G8 και G20. Η επεξεργασία εικόνων και ήχου συνυφαίνει αυτά τα υλικά σε ένα σύνολο του οποίου το τέλος είναι πάντα ήδη μια νέα αρχή. Αν όντως «όλοι όσοι διαμαρτυρήθηκαν κάποτε ξέρουν τη σημασία των ουσιαστικών συνθημάτων», σύμφωνα με τον Oliver Resller, τότε αυτό το έργο συνδέεται άμεσα με τα ερωτήματα που εγείρει και η Μπιενάλε 9 μέσω του τίτλου της και του τρόπου με τον οποίο συνδέει τη γλώσσα με τη διαμαρτυρία και την ανατροπή.

               

           

           

       

       

 

 

              • Τα έργα Antistrip (1976) και Le Sibylle (1978) της πρωτοπόρας φεμινιστικής ομάδας Le Nemesiache, τα οποία στοιχειοθετούν την επαναστατική δυναμική της συλλογικής πρακτικής που χρησιμοποιεί ριζοσπαστικά το παιχνίδι, την τελετουργία, τη μνήμη, την τέχνη.

               

           

           

       

       

 

 

              • Τα έργα Ouroboros (2017) και Deep Sleep (2014) της Παλαιστίνιας δημιουργού Basma al-Sharif. Οι ταινίες πραγματεύονται τη βία της ταξινομικής αναπαράστασης που έχει υποστεί διαχρονικά η παλαιστινιακή ζωή και ο αγώνας των ανθρώπων εκεί για ανεξαρτησία και αυτονομία. Το έργο της Al-Sharif συντίθεται από τη συμβίωση σκηνών ομορφιάς και καταστροφής, αμφισβητεί την πολιτική, τον διδακτισμό στερεοτυπικών και κατασκευασμένων/κατευθυνόμενων αναπαραστάσεων, και μελετά τον κύκλο της τρομερής λιτανείας του τραύματος στον οποίο συμμετέχουν πρωταγωνιστές και θεατές. Το έργο αρνείται μέσα και από την ίδια την απείθαρχη συγκρότησή του, τη στάση (stasis) που διαμορφώνεται από κάθε παγιωμένη προσδοκία.

               

           

           

       

       

 

 

              • Το έργο Dédé (Ancestor) (2025) της Yasmine Djédjé-Fisher-Azoumé, το οποίο εγκύπτει στη διασπορική θηλυκή ταυτότητα. Ένα animation χαλκογραφιών, η ταινία εξερευνά τη θηλυκή κοσμολογία και τις λαϊκές παραδόσεις της Ακτής Ελεφαντοστού και της φυλής Μπέτε, με οδηγό γυναικεία εμβλήματα όπως τα ανάγλυφα γονιμότητας, οι μάσκες, τα γλυπτά, οι μύθοι και οι θεότητες.

               

           

           

       

       

 

 

              • Το έργο Return to Bog Walk (2025-2026) της Cecilia Bengolea. Πρόκειται για ένα έργο σε εξέλιξη που συνδυάζει χορό, performance και μια σειρά από συνεντεύξεις που πραγματοποιούνται από το 2017, στην προσπάθεια της καλλιτέχνιδας να αποκαταστήσει το πλαίσιο και το περιεχόμενο σε σχέση με το τζαμαϊκανό dancehall . Σε αυτό ο χορός αναδύεται ως μια μορφή καταφυγίου, ένας χώρος επιβίωσης, μεταμόρφωσης και συλλογικής μνήμης. Η ταινία παρουσιάζει Τζαμαϊκανούς καλλιτέχνες της χορευτικής σκηνής, οι οποίοι είναι πλέον όλοι οικονομικοί πρόσφυγες και ζουν μακριά από την πατρίδα τους λόγω οικονομικών δυσκολιών και περιορισμένων ευκαιριών. Οι ομάδες που εμφανίζονται στην ταινία είναι οι Black Eagle και Overload Skankaz. Οι κινήσεις τους φέρουν τη μνήμη της γης τους, της κοινότητας και του πολιτισμού τους. Η αίθουσα χορού (dance hall) γίνεται ένα πολιτιστικό καταφύγιο, ένας χώρος διαβίωσης όπου η ταυτότητα δεν χάνεται στην εξορία, αλλά συντηρείται και αναδιαμορφώνεται μέσω του ρυθμού και της κίνησης. Το έργο είναι ένας φόρος τιμής στην ικανότητα των χορευτών να κουβαλούν μέσα τους την πατρίδα τους και να χορεύουν ως πράξη αντίστασης, φροντίδας και αναγέννησης. Η Bengolea εργάζεται σε διάφορες χώρους του κόσμου, στους τομείς του performance, του βίντεο και της γλυπτικής, χρησιμοποιώντας τον χορό ως μέσο ριζοσπαστικής ενσυναίσθησης και συναισθηματικής ανταλλαγής. Η κίνηση είναι για εκείνη μια γλώσσα ανθεκτικότητας και μεταμόρφωσης, που διαμορφώνεται μέσω της συνεργασίας και της ανταλλαγής χωρίς χρήση ιεραρχίας ή βίας.

               

           

           

       

       

 

 

  • Ιδιαίτερη θέση στο αφιέρωμα είχε το βίντεο που προανάγγελλε μια από τις πιο πειραματικές και δημιουργικές συνεργασίες-πρωτοβουλίες της Μπιενάλε 9. Το βίντεο δημιουργήθηκε σταδιακά από υλικά τα οποία συγκεντρώνονταν μέσα από συλλογική έρευνα, σε σκηνοθεσία και συναρμογή της Ίριας Βρεττού. Μεταφέρει τον τόνο ενός έργου σε εξέλιξη με τον γενικό τίτλο Playing Otherwise. Στο πλαίσιο της διερεύνησης του «κοινωνικού αλλιώς» (the social otherwise) –το οποίο αποτελεί κύριο άξονα της συγκεκριμένης επιμέλειας μαζί με αιτήματα διεκδίκησης του δημόσιου χώρου, θέματα συλλογικότητας και αλληλεγγύης, προβληματισμούς για την αναθεώρηση των σχέσεων εξουσίας και ανταγωνισμού– το έργο-σύνολο δράσεων “Playing Otherwise” θα αναπτυχθεί με δημιουργικούς εταίρους την πλατφόρμα Another Football και το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ – Γραφείο Θεσσαλονίκης, και θα συμπεριλάβει, με αιχμή το ποδόσφαιρο, πλήθος συνεργατικών πρωτοβουλιών, αυτοοργανωμένων ομάδων και ανεξάρτητων πλατφορμών, καθώς και εύρος καλλιτεχνικών, θεωρητικών αναφορών γύρω από το παιχνίδι, τα σπορ, το σύγχρονο gaming, συμπεριλαμβανομένων και των θέσεων της Καταστασιακής Διεθνούς για το αντιπολεμικό παιχνίδι (το Kriegspiel του Guy Debord) και την εφαρμοσμένη «τριαλεκτική» (Asger Jorn, 1962). Ακόμη και αν δεν ξεκινήσει μια νέα «three-sided football league» με αφορμή την Μπιενάλε 9 στη Θεσσαλονίκη, θα έχει ενδιαφέρον η περιπέτεια/προσπάθεια της συγκρότησής της στην παράδοση αντίστοιχων πρωτοβουλιών της δεκαετίας του 1990, καθώς και η ανάδειξη ενός παιχνιδιού που συνδυάζει τεχνικές ποδοσφαίρου, σκακιού και πόκερ ενώ καταλύει τη δυαδική συνθήκη του ανταγωνισμού.
biennale9

Seed bombing laboratory

Περίπτερα 2 & 3 των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ-HELEXPO, 31.10.2025

σε συνεργασία με την περιβαλλοντική οργάνωση Μαμαγαία

Αυτή η πρώτη εκδήλωση της δημιουργικής συνεργασίας της Μπιενάλε 9 με την περιβαλλοντική οργάνωση Μαμαγαία ανίχνευσε τα σημεία στα οποία η τέχνη, η ακτιβιστική δράση και η παιδαγωγική φροντίδα συναντώνται προκειμένου να αλλάξουν τη σχέση παιδιών και ενηλίκων με τη συλλογική διεκδίκηση, τη βιωματική γνώση και την αισθητική απόλαυση: από το μεγάλο κάλεσμα για τη δημιουργία και ρίψη χιλιάδων σποροβομβών, οι οποίες καταλαμβάνουν ανθοφορώντας το αστικό τοπίο, στην έκθεση Wonder City που φέρνει στον χώρο του μουσείου και στο συγκείμενο της Μπιενάλε την έκφραση της εμπειρίας των παιδιών, στο «Δίκτυο Σχολικών Λαχανόκηπων Θεσσαλονίκης» και, τέλος, στην αναστοχαστική δράση «Συνδαιτημόνες» που φιλοδοξεί να φέρει στο τραπέζι όσων σχεδιάζουν και αποφασίζουν τη συζήτηση για πιο δίκαια και βιώσιμα διατροφικά μέλλοντα. Οι κοινότητες της Μαμαγαία συνάντησαν αυτές της Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης, και αυτή ήταν μια αρχή που δεν μπορεί παρά να οδηγήσει εκεί που όλα μπορούν να αλλάξουν.

biennale9
biennale9

Momus sacculos in MOMo non imprimet

εργαστήριο μεταξοτυπίας

Περίπτερα 2 & 3 των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ-HELEXPO, 31.10.2025

Πιστή στο πνεύμα της αποανάπτυξης και αξιοποιώντας την πρακτική της πειρακτικής επανάχρησης προκειμένου να αλλάξει τη συνήθη προσέγγιση του «διαφημιστικού» αγαθού, η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης προσκάλεσε το κοινό σε ένα συμμετοχικό και προβοκατόρικο εργαστήριο μεταξοτυπίας. «Ταγκάραμε» με το λογότυπο της φετινής διοργάνωσης, «όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9», τις πάνινες τσάντες μας από προηγούμενες εκθέσεις και διοργανώσεις, συγχωνεύοντας και συγχέοντας σκωπτικά διαφορετικές πολιτισμικές εμπειρίες, μνήμες και ταυτότητες. H διαδικασία πραγματοποιήθηκε υπό την καθοδήγηση του Mephisto Me Studio, το οποίο επέτεινε τη σύγχυση, επιστράτευσε ανατρεπτικά το χιούμορ της άλλης, της ακατανόητης γλώσσας και σημείωσε:

Momus sacculos suos in MOMo non fingit.

Si Momus sacculos suos in MOMo imprimeret, animos commoveret.

Sacculi Momī in MOMo velut vestigia artis exprimerentur.

Momus sacculos suos in MOMo signis suis non notat.

Momus per sacculos suos in MOMo fulgere posset.

Momus sacculos suos in MOMo tanquam artem vivam non insculpit.

Pro MOMo arte Momī mortua est.

Sed etiam Momō MOMus mausoleum est.

biennale9
biennale9

ΔΕΘ ΑΡΘΩ’ χορός αλλιώς

Περίπτερα 2 & 3 των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ-HELEXPO, 31.10.2025

Η ομάδα Αερίτες μελέτησε τη συνθήκη της αλλαγής, τις βάσεις και τις άρσεις της και επενέβη παρασύροντας και παρατηρώντας: 

ΔΕΘ
ΔΕΘ ΑΡΘΩ’
ΔΕ Θα καταργηθώ
ΔΕ Θέλω

*ΔΕΘ: Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης + Αρθώ παθητικό του ρήματος αίρω: κουβαλάω, σηκώνω και μεταφορικά ακυρώνω, καταργώ.

Στον πρόλογο του «όλα πρέπει να αλλάξουν. ΡΝΣ9», το ΔΕΘ ΑΡΘΩ’ ανάγγειλε τη δημόσια επίδειξη των χώρων της ΔΕΘ-HELEXPO (Περίπτερα 2 & 3) απελευθερωμένων από περιεχόμενο, εορτασμούς και παραγωγικές ιδέες που υπόσχονται να κάνουν το μέλλον μας σίγουρο. 

Το ΔΕΘ ΑΡΘΩ’, μέσα από μια σειρά άυλων παρεμβάσεων και ξέφρενων εξομολογήσεων κινητικής αποσταθεροποίησης, μας ξενάγησε στη βάση της επερχόμενης 9ης Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, στα θεμέλια, στα ντουβάρια της. Προφήτεψε δειλά τα πρώτα βήματα μη ακύρωσης της ύπαρξης, εμπιστεύτηκε και εξήγγειλε το σφάλμα, προτείνοντας νέους τρόπους χορευτικής ανικανο-ποίησης. 

Χορογραφία: Πατρίσια Απέργη
Performers: Ελεάννα Ζώη, Caterina Politi, Ηλίας Χατζηγεωργίου
Παραγωγή: Ομάδα χορού Αερίτες

Σε μια μπιενάλε ανείπωτης εφευρετικότητας, οι Αερίτες απόλαυσαν τη μοναξιά της απόφασης να τρανσάρουν στην αλλαγή.

biennale9
biennale9
biennale9

VELVET BUS goes Salonica Biennale: live

Περίπτερα 2 & 3 των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ-HELEXPO, 31.10.2025

  • DJ performance του ντουέτου Τούμπα–Χαριλάου (Μαρίνα Βελησιώτη, Ξένια Καλπακτσόγλου). Εκεί όπου οι playlists συγκρούστηκαν σαν αναμεταδόσεις από έναν πλανήτη σε ελεύθερη πτώση, αποκαλύφθηκε το κόστος του να είσαι κορίτσι. (visuals: Μαρίνα Βελησιώτη).
  • Vassilina live performance
  • Bipolia live performance

To VELVET BUS είναι ένα κινούμενο, πολυμορφικό, συμμετοχικό φεστιβάλ από το 2008. Εμπνευστές του οι The Callas / Άρης και Λάκης Ιωνάς, μέλη της ομάδας του Velvet Room, μιας μεγάλης κολεκτίβας που απαρτίζεται από συνεργάτες και φίλους και παρουσιάζει εδώ και 20 χρόνια σε όλη την Ελλάδα τη σύγχρονη ανεξάρτητη καλλιτεχνική δημιουργία μέσα από εκθέσεις, εκδόσεις, κινηματογραφικές ταινίες, συναυλίες, φεστιβάλ και events. 

biennale9
biennale9
biennale9

VELVET BUS goes Salonica Biennale: The Callas with The Callasettes live

Περίπτερα 2 & 3 των εγκαταστάσεων της ΔΕΘ-HELEXPO, 31.10.2025

Σκηνοθεσία, κοστούμια, artworks: The Callas | χορογραφία: Αγγελική Χατζή | χορεύτριες: Αγγελική Χατζή, Ελπινίκη Σαριπανίδου | performers: Ειρήνη Ζωγράφου, Μελία Παπαδοπούλου

Στο πλαίσιο του live «VELVET BUS goes Salonica Biennale: The Callas with The Callasettes live», οι The Callas / Λάκης και Άρης Ιωνάς παρουσίασαν για πρώτη φορά το νέο τους τραγούδι, “Everything Must Change,” το οποίο δημιούργησαν ειδικά για την 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης (Στίχοι, μουσική, ενορχήστρωση: Λάκης και Άρης Ιωνάς / The Callas | Παραγωγή, μίξη: Μαριλένα Ορφανού | Φωνή: Άρης Ιωνάς | Φωνητικά: Φιλίππα Δημητριάδη, Ειρήνη Ζωγράφου, Ιωάννα Ιωνά, Δάφνη Κυριακίδου, Κυβέλη Μαρσέλλου).

biennale9

DJ set: Yavash

Με το set της γνωστής Θεσσαλονικιάς DJ έκλεισε το πάρτι που υποδέχτηκε την Μπιενάλε 9.

Επισκόπηση απορρήτου

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και εκτελούν λειτουργίες όπως η αναγνώρισή σας όταν επιστρέφετε στον ιστότοπό μας και βοηθώντας την ομάδα μας να καταλάβει ποια τμήματα του ιστότοπου μας θεωρείτε πιο ενδιαφέροντα και χρήσιμα.